Blog
Wentylator 3 pin czy 4 pin – różnice, sterowanie i podłączenie
Ceny i dostępność przytoczone w tekście dotyczą daty opracowania. Aktualną ofertę i warunki zakupu sprawdzisz na stronach produktów.
Najważniejsze w skrócie
- Wentylator 4 pin (PWM) zmienia obroty precyzyjnie i ciszej pracuje na niskich prędkościach. Wentylator 3 pin regulujesz zmianą napięcia, co działa mniej dokładnie.
- Złącze 4-pin na płycie obsłuży też wentylator 3-pin, a 4-pin wejdzie do gniazda 3-pin. Stracisz wtedy tylko precyzję sterowania.
- Podświetlenie ARGB to osobna wtyczka 5 V 3-pin, niezwiązana ze sterowaniem obrotami.
- Wszystkie wentylatory w naszym sklepie to 4-pin PWM z ARGB. Najtańszy jest DarkFlash DE8 czarny za 21,90 zł.
Masz na płycie głównej gniazda CHA_FAN i nie wiesz, czy kupić wentylatory z wtyczką 3 czy 4 pin? Wentylator 3 pin czy 4 pin to pytanie o sposób sterowania obrotami, a nie o wydajność samego wentylatora. W tym poradniku wyjaśniamy różnicę, pokazujemy, co do czego pasuje, i podpowiadamy, kiedy potrzebny jest hub wentylatorów. Na końcu zestawiamy wentylatory komputerowe, które mamy w sklepie.
Krótka odpowiedź: co wybrać
Wybierz wentylator 4 pin, jeśli płyta główna ma złącza 4-pin, czyli w praktyce w każdym współczesnym komputerze. Sterowanie PWM pozwala ustawić krzywą obrotów zależną od temperatury: przy przeglądaniu internetu wentylatory kręcą się wolno i cicho, a w grze przyspieszają. Wentylator 3 pin ma sens głównie jako tani zamiennik w starszym komputerze albo wtedy, gdy i tak ma pracować ze stałą prędkością. W tabeli poniżej zebraliśmy najważniejsze różnice.
Produkty z tego poradnika
Tabela: wentylator 3 pin a 4 pin
| Kryterium | Wentylator 3 pin (DC) | Wentylator 4 pin (PWM) |
|---|---|---|
| Przewody | masa, zasilanie 12 V, odczyt obrotów | masa, zasilanie 12 V, odczyt obrotów, sygnał PWM |
| Sterowanie obrotami | zmiana napięcia | impulsy PWM przy stałym 12 V |
| Precyzja na niskich obrotach | niższa, przy zbyt niskim napięciu wentylator może stanąć | wysoka, płynna regulacja |
| Kultura pracy | zależy od modelu | zwykle ciszej przy niskim obciążeniu |
| Zgodność | pasuje do gniazda 3-pin i 4-pin | pasuje do gniazda 4-pin, w 3-pin działa bez PWM |
| W naszym sklepie | brak w ofercie | od 21,90 zł (DE8) |
Jak działa wentylator 3 pin
Wentylator 3 pin dostaje masę, zasilanie i oddaje sygnał obrotów do płyty. Płyta reguluje prędkość, obniżając napięcie z 12 V do niższych wartości. Problem pojawia się przy niskich obrotach: każdy wentylator potrzebuje minimalnego napięcia, żeby ruszyć, i poniżej pewnej wartości po prostu staje albo zaczyna buczeć. Dlatego zakres regulacji wentylatora 3-pin jest węższy. Taki wentylator komputerowy 12V dobrze sprawdzi się tam, gdzie pracuje ze stałą prędkością, na przykład w starszej obudowie podłączony bezpośrednio do zasilacza przez przejściówkę Molex.
Jak działa wentylator 4 pin PWM
Wentylator 4 pin dostaje stałe 12 V, a obrotami steruje czwarty przewód z sygnałem PWM. Sygnał to szybkie impulsy włącz i wyłącz, a ich proporcja decyduje o prędkości. Problem: chcesz cichego komputera w pracy i mocnego chłodzenia w grze. Funkcja: płyta główna lub kontroler zmienia wypełnienie sygnału PWM według temperatury procesora. Efekt: wentylator płynnie zwalnia nawet do kilkuset obrotów na minutę i nie staje. Wentylatory DarkFlash w naszej ofercie pracują w zakresie od 800 do 1900 lub 2000 obr./min.
Czy można podłączyć 3 pin do 4 pin i odwrotnie
Tak, wtyczki są zaprojektowane tak, żeby pasowały w obie strony, a plastikowy zaczep ustawia je właściwie. Wentylator 3 pin w gnieździe 4-pin działa, a płyta może sterować nim napięciem, jeśli w BIOS-ie ustawisz tryb DC dla tego złącza. Wentylator 4 pin w gnieździe 3-pin też działa, ale bez sygnału PWM, więc kręci się z prędkością wynikającą z napięcia. Najczęstszy błąd to pozostawienie trybu PWM w BIOS-ie dla wentylatora 3-pin: wtedy wentylator zawsze pracuje z pełną prędkością i jest głośny.
ARGB to osobna sprawa: wentylatory do komputera RGB
Podświetlenie nie ma nic wspólnego ze sterowaniem obrotami. Wentylatory RGB mają drugi przewód, który podłączasz do osobnego gniazda na płycie. W naszych modelach to ARGB 5 V 3-pin, czyli adresowalne diody, które mogą świecić różnymi kolorami jednocześnie. Uważaj, żeby nie pomylić go ze złączem RGB 12 V 4-pin, które wygląda podobnie: wpięcie ARGB 5 V do 12 V może uszkodzić diody. Wentylatory do komputera RGB w zestawie Gauss G24 łączą się magnetycznie złączem 7-pin, więc trzy sztuki podłączasz jednym przewodem.
Hub wentylatorów: kiedy jest potrzebny
Hub lub kontroler przyda się, gdy masz więcej wentylatorów niż złączy na płycie. Typowa płyta ma kilka gniazd na wentylatory i kilka na ARGB, a obudowa z sześcioma wentylatorami i chłodzeniem wodnym szybko je wyczerpuje. Pamiętaj też, że każde złącze na płycie ma ograniczoną wydajność prądową, podaną w instrukcji płyty, więc nie łącz rozgałęźnikiem zbyt wielu wentylatorów w jedno gniazdo. Kontroler DarkFlash RC2 za 66,99 zł ma sześć wyjść PWM i sześć wyjść ARGB, jest zasilany z SATA, a sygnał PWM i ARGB pobiera z płyty. Dzięki temu wszystkie wentylatory pracują według jednej krzywej i świecą tym samym efektem.
Wentylatory komputerowe w naszym sklepie
Wszystkie wentylatory do obudowy komputera, które mamy w ofercie, to modele 120 mm z PWM 4-pin i ARGB 5 V. Wentylatorów 3-pin obecnie nie sprzedajemy. Jeśli szukasz, jaki wentylator do komputera 120mm dobrać do obudowy, kieruj się hałasem i ciśnieniem statycznym: wyższe ciśnienie przydaje się przy radiatorze i gęstym filtrze z przodu.
| Model | Obroty | Przepływ | Ciśnienie | Hałas | Cena | Dla kogo |
|---|---|---|---|---|---|---|
| DarkFlash DE8 | 800 do 1900 obr./min | do 55,22 CFM | do 2,16 mm H₂O | do 35,61 dBA | 21,90 zł (czarny), 34,89 zł (biały) | tani zestaw do obudowy |
| DarkFlash INF34 | 800 do 2000 obr./min | 50,43 CFM | 2,27 mm H₂O | 31,6 dBA | 36,55 zł | cichy komputer, radiator |
| DarkFlash Gauss G24 3 w 1 | 800 do 2000 obr./min | 52,96 CFM | 1,96 mm H₂O | 33,55 dBA | 199 zł (biały), 210,70 zł (czarny) | porządek w kablach, 3 sztuki |
Szczegółowe porównanie tych modeli znajdziesz w rankingu wentylatorów ARGB 120 mm. Wszystkie wentylatory pc w jednym miejscu: Zobacz w sklepie.
Jak podłączyć wentylator do PC: 5 kroków
- Sprawdź w instrukcji płyty, gdzie są złącza CPU_FAN, CHA_FAN lub SYS_FAN oraz ARGB 5 V.
- Wepnij wtyczkę 4-pin wentylatora do złącza wentylatora, zaczepem we właściwą stronę.
- Wepnij przewód ARGB do złącza 5 V 3-pin oznaczonego jako ARGB, ADD_GEN2 lub podobnie.
- W BIOS-ie ustaw tryb PWM i krzywą obrotów dla każdego złącza.
- Przy większej liczbie wentylatorów użyj kontrolera zamiast rozgałęźników.
Najczęstsze błędy
- Tryb PWM w BIOS-ie dla wentylatora 3-pin, przez co pracuje on z pełną prędkością.
- Podłączenie ARGB 5 V do złącza RGB 12 V.
- Łączenie zbyt wielu wentylatorów jednym rozgałęźnikiem do jednego gniazda.
- Montaż wszystkich wentylatorów jako wyciągających, bez dopływu świeżego powietrza.
Zakup, dostawa i zwrot
Wentylatory i kontroler kupisz online i zamówisz z dostawą kurierem lub do paczkomatu. Na zwrot przy zakupie przez internet masz 14 dni, a warunki gwarancji opisujemy na stronie gwarancja i serwis. Wszystkie produkty marki znajdziesz na stronie DarkFlash. Sprawdź cenę kontrolera RC2, jeśli brakuje Ci złączy. O wyborze chłodzenia procesora piszemy w artykule chłodzenie wodne czy wentylatory do obudowy.
Więcej poradników o składaniu komputera: Komputer i stanowisko.
Więcej odpowiedzi
Najczęściej zadawane pytania
Ile wentylatorów można podłączyć do jednego złącza na płycie?
Zwykle dwa lub trzy typowe wentylatory 120 mm, ale dokładny limit zależy od płyty głównej. Każde złącze wentylatora ma maksymalny prąd, który producent płyty podaje w instrukcji. Sumujesz prąd wszystkich wentylatorów podpiętych rozgałęźnikiem i porównujesz z tą wartością. Przekroczenie limitu może uszkodzić złącze albo sekcję zasilania wentylatorów na płycie. Bezpieczniejszym rozwiązaniem przy większej liczbie wentylatorów jest kontroler zasilany bezpośrednio z zasilacza, na przykład DarkFlash RC2 z sześcioma wyjściami PWM i zasilaniem SATA. Płyta wysyła wtedy tylko sygnał sterujący, a prąd płynie z zasilacza. Pamiętaj też, że przy rozgałęźniku płyta odczytuje obroty tylko jednego wentylatora.
Jak ustawić krzywą obrotów wentylatorów w BIOS?
Wejdź do BIOS-u, znajdź sekcję monitorowania sprzętu lub sterowania wentylatorami i ustaw dla każdego złącza tryb PWM oraz krzywą temperatury. Sekcja nazywa się zwykle Hardware Monitor, Fan Control albo Q-Fan, w zależności od producenta płyty. Krzywa to kilka punktów: przy jakiej temperaturze procesora wentylator ma kręcić się z jaką prędkością. Dobry punkt wyjścia to około 30 do 40 procent obrotów do 50°C i stopniowe przyspieszanie do pełnej prędkości przy 80°C. Ustaw też minimalne obroty tak, żeby wentylator nie stawał. Po zapisaniu zmian uruchom grę lub test obciążenia i sprawdź, czy temperatury i hałas Ci odpowiadają. Wentylatory 4-pin, takie jak DarkFlash INF34 czy DE8, reagują na te ustawienia płynnie.
Czym różni się ARGB od RGB?
ARGB pozwala sterować każdą diodą osobno, a RGB świeci całym paskiem lub wentylatorem jednym kolorem naraz. Dzięki temu w ARGB możliwe są efekty tęczy, fali czy przesuwających się kolorów. Różnią się też złączem: ARGB korzysta zwykle z wtyczki 5 V 3-pin, a RGB z wtyczki 12 V 4-pin. Złącza wyglądają podobnie, ale nie są zamienne. Wpięcie urządzenia ARGB 5 V do gniazda RGB 12 V może trwale uszkodzić diody. Przed podłączeniem sprawdź oznaczenia na płycie: ARGB często opisane jest jako ADD_GEN2, JRAINBOW lub D_LED. Wszystkie wentylatory DarkFlash w naszym sklepie mają ARGB 5 V 3-pin.
Jak ustawić wentylatory w obudowie: nawiew i wywiew?
Najprostszy układ to nawiew z przodu, a wywiew z tyłu i z góry. Wentylatory z przodu zasysają chłodne powietrze, które przepływa przez kartę graficzną i procesor, a tył i góra wyrzucają nagrzane powietrze na zewnątrz, zgodnie z naturalnym unoszeniem się ciepła. Kierunek przepływu pokazuje strzałka na ramce wentylatora albo zasada, że powietrze wylatuje po stronie ramki z mocowaniem silnika. Dobrze, gdy nawiew jest nieco silniejszy niż wywiew: w obudowie powstaje lekkie nadciśnienie, a kurz dostaje się głównie przez filtry. Przy chłodzeniu wodnym z radiatorem na górze ustaw jego wentylatory jako wywiew. Unikaj ustawienia wszystkich wentylatorów jako wyciągających.